Over Linux

Bijgewerkt op 4-6-2026.

Linux is, net zoals Windows en Apple (MacOS), een Operating System. Het is de motor waarop een computer draait.

De programmacode (de broncode of source code) van Windows en MacOS is alleen toegankellijk voor Microsoft en Apple zelf.
In vaktermen heet dat Closed Source.

Linux is een systeem dat niet gebonden is aan een bedrijf. Iedereen kan de broncode bekijken. Daarom is Linux Open Source.

Omdat iedereen de code kan inzien en dus kan controleren, is Linux veiliger dan Windows en MacOS, gewoon omdat veel ogen veel (gaten en programmeerfouten) kunnen zien.

Er is een wereldwijde gemeenschap van amateurs en profs die Linux voordurend verbetert, uitbreidt en gebruiksvriendelijker maakt.

Doordat Linux van niemand is, is het gratis te downloaden en te installeren.

Er moet natuurlijk wel een verdienmodel zijn. Dat bestaat voornamelijk uit het aanbieden van Linux-gerelateerde diensten zoals het beheer van servers, het leveren van documentatie en het beheren van Linux-computeromgevingen.

Vroeger was Linux (dat voortkwam uit UNIX, een OS voor Main Frames) lastig te bedienen: alle moest met opdrachten met cryptische namen, net zoals DOS (de voorganger van Windows).

Tegenwoordig bedien je het net zoals Windows of Apple in een grafische omgeving.

Informatie over Linux (Mint)

Er komt steeds meer toegankelijke informatie over Linux.
Hieronder noem ik een paar bronnen.

Filmpjes over Nextcloud op Peertube en Youtube.

Windows 10 stopt. Wat nu?

Windows 10 stopt

Bijgewerkt op 9 juli 2026.

Op 14 oktober 2025 is de firma Microsoft gestopt met het onderteunen van Windows 10.
Klanten die Windows 10 ook na 14 oktober 2025 op een veilige manier willen blijven gebruiken, kunnen zich inschrijven voor een tijdelijke veilige versie van het besturingssysteem.
Je kunt dan nog tot 12 oktober 2027 beveiligingsupdates krijgen.
Daarna is het niet meer veilig om Windows 10 te gebruiken.
Let op: je krijgt dus alleen beveiligingsupdates. Geen updates van standaard Windows-programma's.

Aangezien de meeste cybercriminaliteit zich op Windows computers richt, raad ik je sterk aan nu al geen Windows 10 meer te gebruiken.

Moet je nu een andere computer kopen?

Dat raden de meeste winkels je natuurlijk wel aan. Immers: dat brengt geld in het laatje.

Maar dat hoeft echt niet!
Je kunt Windows 10 vervangen door een ander 'Operating system': Linux.

Linux of Windows?

Ik heb Google gevraagd om in duidelijke taal uit te leggen wat de verschillen en overeenkomsten zijn tussen Windows en Linux.

Dit was het antwoord:

=============================================

Windows: de Grote Winkelketen

Windows (van Microsoft) is veruit het meest gebruikte besturingssysteem ter wereld. Denk aan een grote, populaire winkelketen waar iedereen winkelt.

Kosten 💰
Meestal betaal je ervoor. Het zit al op je nieuwe computer, en je betaalt een deel van de prijs voor de Windows-software.

Gebruiksgemak 👌
Het is heel bekend en eenvoudig in gebruik. De meeste mensen zijn ermee opgegroeid. Je klikt op het startmenu en alles staat op een vaste plek.

Software 🧩
Er zijn heel veel programma's voor, zoals de meest gebruikte Word en Excel. Zelfs kleine, gespecialiseerde programma's werken bijna altijd op Windows.

Veiligheid 🔒
Het is het grootste doelwit voor virussen en hackers, omdat zoveel mensen het gebruiken. Je hebt absoluut een goede virusscanner nodig.

Ondersteuning 📞
Als je hulp nodig hebt, bel je de fabrikant van je computer of Microsoft, maar dat kan soms veel geld kosten of ingewikkeld zijn.

Linux Mint: het Vriendelijke Buurthuis

Linux Mint is een van de vele soorten (of 'smaken') van Linux. Denk aan een vriendelijk buurthuis dat gerund wordt door vrijwilligers.

Kosten 💰
Het is helemaal gratis om te gebruiken, te kopiëren en te delen. Je kunt het downloaden en installeren zonder een cent te betalen.

Gebruiksgemak 👌
Het is net zo makkelijk te gebruiken als Windows. Het heeft een duidelijke 'start'-knop en mappen. Als je kunt klikken en typen, kun je Mint gebruiken.

Software 🧩Je krijgt gratis programma's die lijken op Word en Excel (zoals LibreOffice). Alle software installeer je veilig vanuit een soort 'app-winkel' (Programmabeheer). De keuze is groot, maar kleiner dan bij Windows.

Veiligheid 🛡️
Het is van nature veel veiliger en minder doelwit voor virussen. Je hebt geen virusscanner nodig.

Ondersteuning 🤝
Hulp krijg je vooral via het internet, in forums waar andere vrijwilligers je gratis willen helpen. Er is geen telefoonnummer dat je kunt bellen.

Samenvatting en Advies

Kies Windows als...
➡️ Je bepaalde programma's moet gebruiken (zoals gespecialiseerde zakelijke software) die alleen op Windows werken.

Kies Linux als...

➡️ Je een oude computer nieuw leven wilt inblazen, geld wilt besparen, of een veilig en stabiel systeem zoekt.

Kortom

Windows is betalen, heel veel keuze, maar meer virusgevaar.

Linux is gratis, veilig, maar iets minder softwarekeuze.

Linux Mint is een uitstekende keuze voor de gemiddelde gebruiker die e-mailt, internet, foto's bekijkt en documenten schrijft, en is vaak sneller op oudere apparaten!

=============================================

Tot zover het antwoord van Google.

Ik ben het er helemaal mee eens.

Ik vind zelfs dat je laptops en computers zonder Windows moet kunnen kopen om daar zelf Linux op te kunnen zetten.

Ik werk al lang met Linux en ik heb in Ruinen een aantal mensen geholpen om hun oude laptop over te zetten.

Wat kan ik voor je betekenen?

Wat kan ik voor je betekenen?

Wat we samen doen

  1. We inventariseren wat je nu wel en niet doet op de Windows-computer en wat je daarvoor gebruikt.
  2. We bekijken of je dat ook met een Linux-computer zou kunnen doen.
  3. We kijken of we alle gegevens die op de computer staan, veilig kunnen opslaan, zodat we die in Linux weer kunnen gebruiken.
  4. Als dat kan, testen we of Linux op jouw computer goed werkt. Hiervoor starten we de computer vanaf een usb-stick waar Linux op staat.
  5. Ik laat zien hoe je Linux gebruikt om te doen wat je nu in Windows doet.
  6. Als je denkt dat je met Linux zou kunnen en willen werken, gaan we Linux op de computer installeren.
    Dat kan op twee manieren: náást Windows of in plaats van Windows.
    1. Als je Linux naast Windows installeert, kun je vlak na het aanzetten van de computer aangeven of je in Windows of in Linux verder wil gaan.
      Noot: misschien kan dit niet, bijvoorbeeld als de harde schijf van de computer te klein is om Windows én Linux te herbergen.
    2. Als je Linux in plaats van Windows installeert, overschrijft het installatieprogramma alles wat op de computer staat. Dit doen we alleen als we zeker weten dat alle gegevens zijn veiliggesteld. Aandachtspunten: de mail en de contacten.
  7. Klaar! Technisch gezien dan. Nu komt het echte werk.
  8. Ik begeleid je met:
    1. Het instellen van de printer en andere dingen.
    2. Het leren gebruiken van Linux.
    3. Het instellen van de programma's die je vanaf nu gaat gebruiken.
      Ter geruststelling: als je de mail, de foto's en andere dingen nu al op het internet doet, verandert er bijna niets.
  9. Na afloop kun je een beroep op me blijven doen.
  10. Let op: héél soms gaat het mis. Ik heb dat twee keer meegemaakt. We hadden Linux naast Windows geïnstalleerd en daarna werkte Windows niet meer.
    Gelukkig konden we vanuit Linux nog wel bij de Windows-gegevens. Een reden te meer om echt alle gegevens veilig te stellen, ook als je Windows op de computer wilt behouden.

Wat het kost

Niets, Ik doe dit als vrijwilliger. Gewoon omdat ik het leuk vind.
Wil je toch iets geven: ik ben gek op ongezouten, ongesuikerde noten.
Als je geld geeft, gaat dat rechtstreeks naar een goed doel.

Afspraak maken

Ik zit iedere dinsdagochtend in de hal van het Dorpshuis in Ruinen. Zie de agenda op www.dorpshuisruinen.nl.

Je kunt ook contact met me opnemen via de knop Contact boven- of onderin.